الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
60
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
حفظ كن ؛ بخشى از بيتالمال مسلمين و قسمتى از غلات خالصهجات اسلامى را در هر شهر ( و آبادى ) به آنها اختصاص ده ، زيرا آنها كه دورند به مقدار كسانى كه نزديكاند سهم دارند و تو مأمورى كه حق همهء آنها را رعايت كنى . هرگز غرور و سرمستى زمامدارى ، تو را به خود مشغول نسازد ( و از رسيدگى به كار آنها باز ندارد ) زيرا هرگز به بهانهء كارهاى فراوان و مهمى كه انجام مىدهى از ترك خدمات كوچك معذور نيستى . نبايد همّ خود را از آنها برگيرى و روى از آنان برگردانى ( و بىاعتنايى كنى ) و نسبت به كارهاى كسانى كه دسترسى به تو ندارند و مردم به ديدهء تحقير به آنها مىنگرند ، ( حتى ) رجال حكومت نيز آنها را كوچك مىشمرند ( با دقت ) بررسى كن و براى اين كار ، فرد ( يا افراد ) مورد اطمينانى را كه خداترس و متواضع باشند برگزين تا وضع آنها را به تو گزارش دهند . سپس با اين گروه آنگونه رفتار كن كه به هنگام ملاقات پروردگار ( در روز قيامت ) عذرت پذيرفته باشد چرا كه از ميان رعايا ، اين گروه از همه به احقاق حق نيازمندترند و بايد در اداى حق هر فردى از آنان در پيشگاه خدا عذر و دليل داشته باشى به گونهاى كه حتى حق يك فرد هم ضايع نشود . به كار يتيمان و پيرانِ از كار افتاده كه هيچ راه چارهاى ندارند و نمىتوانند دست نياز خود را به سوى مردم دراز كنند رسيدگى كن ، گرچه انجام اين امور ( دربارهء قشر محروم و نيازمند ) بر زمامداران سنگين است ، ولى اداى حق تمامش سنگين است و گاه خداوند تحمل حق را بر اقوامى سبك مىسازد ؛ اقوامى كه طالب عاقبت نيكاند و خويش را به استقامت و شكيبايى عادت داده و به صدق وعدههاى الهى اطمينان دارند . شرح و تفسير بسيار مراقب قشر محروم باش آنگاه امام عليه السلام به سراغ آسيبپذيرترين قشر جامعه مىرود و دربارهء آنها تأكيد